Showing posts with label პოლიტიკა. Show all posts
Showing posts with label პოლიტიკა. Show all posts

Monday, August 6, 2018

აგვისტოს ცა........



ეგრეთ წოდებული "ზვიადისტების" ოჯახში დავიბადე და გავიზარდე. ოჯახში რომელიც თავად იყო მონაწილე ქართული სახელმწიფოს თავისუფლების პირველი ამოსუნთქვის.
პატრიოტულ ნოტაზე ვიზრდებოდი და მუდმივად ვისმენდი ისტორიებს საქართველოს ბრძოლისა დამოუკიდებლობისთვის.
დასაწყისშივე გააზრებული მქონდა რომ რუსეთი მტერია.
თითქოს დაბადებიდან ვიცოდი რომ ჩვენი ქვეყნის თავისუფლებისთვის ბრძოლა, გადარჩენის ბრძოლის ტოლფას იყო.

პატარა ვიყავი და ომზე მხოლოდ მსმენოდა, ისიც კარგად ვიცოდი რომ ჩრდილოელი მეზობელი არ დაგვინდობდა, მაგრამ ამ ფაქტს მხოლოდ თეორიულად ვაცნობიერებდი და რელობაში ვერც კი ვუშვებდი, იმას რომ ეს მტრობა ღია აგრესიაში გამოიხატებოდა და ოდესმე მეც შემეხებოდა.
მახსოვს დილით რომ გავიღვიძე ჰაერი დამძიმებული იყო.
საფრთხე ვიგრძენი და ყველაზე რთული ის იყო ამ საფრთხეს ვერც გავექცეოდი, ვერც დავემალებოდი....
აივანზე ვიჯექი და ცაში ვიყურებოდი.........
არც მშიოდა, არც მეძინებოდა, მხოლოდ მინდოდა ცისთვის მეყურებინა და ღრმად მესუნთქა თავისუფლების ჰაერი, რომელსაც შესაძლოა ბოლოჯერ ვსუნთქავდი.
მეშინოდა, მეშინოდა არა ტკივილის ან თუნდაც შემთხვევითი სიკვდილის, არამედ თავისუფლების დაკარგვის.
ცხელი აგვისტო იყო, მზე ხან ისე ძლიერ დააჭერდა ხოლმე რომ მიწის ქვეშეთში ჩაძრომას განატრებინებდა კაცს, მაგრამ მაშინ ყველა ცას ვუყურებდით. ხან იმედით, ხან შიშით, ხან სასოწარკვეთით, ხანაც ლოცვით, მაგრამ ყველა მაინც ცას ვუყურებდით და თვალსაც კი არ გვჭრიდა აგვისტოს მწველი მზე.
მაშინ ცაში ყველა იმედს ვეძებდით და ამდენ ათასწლეულ გამოვლილ, დაუღალავ ბრძოლას თავისუფლებისთვის ვაგრძელებდით.....
ახლაც აგვისტოა.
ათი წელი გავიდა იმ აგვისტოდან და ჩვენ ისევ ცაში ვიყურებით. ისევ გვეშინია. დილით გაღვიძებულები ბედნიერად ჩავისუნთქავთ თავისუფლების ჰაერს.
აგვისტოა და ისევ მოუშუშებლად გვტკივა.........
აგვისტოა და ცა ისევ ისეთი ლურჯია, მზე ისევ ისეთი მწველია და ჩვენ ისევ ვიბრძვით თავისუფლებისთვის..........

Friday, May 25, 2018

პირველი რესპუბლიკის ქალები




“დღეს თქვენ აქ მოწამე იყავით ერთი ისტორიულისა და ამავე დროს ტრაღიკული აქტის. ამ დარბაზში მოკვდა ერთი სახელმწიფო და აი ახლა ამავე დარბაზში ეყრება საფუძველი მეორე სახელმწიფოს ”
 ამ სიტყვებით გახსნა სხდომა ნოე ჟორდანიამ. 
“საქართველოს დამოუკიდებლობის” აქტი ეროვნული საბჭოს წევრებმა ერთხმად მიიღეს 1918 წლის 26 მაისის 5 საათსა და 10 წუთზე. “ამიერიდან ქართველი ხალხი სუვერენული უფლებათა მატარებელია და საქართველო სრულფასოვანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა.” ამავე დღეს დამტკიცდა საქართველოს დროებითი შერეული მთავრობა. მიღებული იქნა ქვეყნის იდეოლოგიური და სოცალურო მოწყობსი შესახე პოსტულატები. მაგალითად ის, რომ საერთაშორისო ომიანობის დროს საქართველო მუდმივად ნეიტრალური სახელმწიფო იქნებოდა. დამოუკიდებელი საქართველსო პოლიტიკური ფორმა კი დემოკრატიული რესპუბლიკა უნდა ყოფილიყო.

ეს მოვლენა მაშინ ახალი ეპოქის დასაწყისად მიიჩნიეს. ახალი ეპოქის, რომელსაც საქართველსოთვის განვითარება და მშვიდობა უნდა მოეტანა თუმცა სამწუხაროდ მოვლენების განვითარებამ საპირიპირო დაამტკიცა.

მაგრამ ამ ჯერად მხოლოდ პოზიტიურზე ვისაუბროთ.
1919 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს დამფუძნებელთა კრებაში 130 დეპუტატი შედიოდა, აქედან 5 ქალი იყო.
მინადორა ორჯონიკიძე-ტოროშელიძე
ელეონორა ტერ-ფარსეგოვა-მახვილაძე
ქრისტინე შარაშიძე
ანა სოლოღაშვილი
ელისაბედ ნაკაშიძე-ბოლქვაძე
ხუთივე ქალი საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ აქტიურად იყო ჩართული ანტი-საბჭოთა არალეგალურ მოძრაობაში.  

მაშინ როდესაც მსოფლიოში ქალები ხმის უფლებებისთვის იბრძოდნენ, საქართველოში არა თუ ხმის უფლება არამედ რესპუბლიკის პირველ პარლამენტში 5 ქალი იყო. ეს იყო ერთ ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევა პირველი რესპუბლიკის. და რა თქმა უნდა საბჭოთა კავშირის 70 წლიანმა ბატონობამ ყველაფერი ღირებული გაანადგურა.

26 მაისს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ავღნიშნავთ. დამოუკიდებლობის მოპოვებისა და აღდგენის. ორჯერ მოგვიწია რუსეთისაგან თავის დაღწევა, ორჯერ გამოვაცხადეთ დამოუკიდებლობა. 

თავისუფლება ლომთა ხვედრიაო და მე მაინც მჯერა რომ ეს თავისუფლება გამოგვივა.

Friday, May 5, 2017

უკულტურო ევროპა

 
  დღეს ყვარლიდან თელავის მიმართულებით ვმგზავრობდი "მარშუტკით", ჩემთან ერთად მგზავრობდა ორი პოლონელი ტურისტი, ასევე დაგვემგზავრა ტიპიური ქართველი კაცი თავისი განუყრელი ღირსეული ღიპით. ტურისტი გოგონა წამოდგა წინ გადაიწია და მძროლს სთხოვა გაჩერება, ტურისტებმა დაგვტოვეს. და რაღა თქმა უნდა "მარშუტკაში" დაიწყო უკულტურო ევროპის განხილვა.
     ტრადიციული ღიპის მქონე მამაკაცი განსაკუთრებით აქტიურობდა ევროპის კრიტიკის დროს, ბევრი მოვისმინე ქართველობის წართმევაზე, ევროპის მცდელობაზე ქართველი ქალის გახრწნისა და ა.შ.
      უკულტურო ევროპაზე საუბრობდნენ ის ადამიანები, რომლებიც საკუთარი სიგრძის ყანწით სვავენ სამშობლოს სადღეგრძელოს და ოკუპირებული რუსეთისკენ დაუოკებლად მიიწევენ, იგივე ყანწით სვავენ ქართული არნახული ბუნების სადღეგრძელოს და ეს ბუნება სავსეა მათივე დაყრილი ნაგვით, ტყეები გამქრალია მათ მიერ მოჭრილი ხეების გამო. ქვეყანაში საშუალოდ ერთ წელში 300 ქალს ჰკლავს ქართველი ღირსეული კაცი. დაახლოვებით წელიწადში 450 ბავშვი იღუპება საკვების უკმარისობით. არ მოსწონთ იმ ადამიანებს ევროპა, რომლებიც რესტორნიდან ჩხუბის გარეშე არ გამოდიან. ადამიანები ვისთვისაც "დასტაევსკი" ეროვნული მწერალია და არ იციან ვინ იყო სულხან საბა ორბელიანი. ერი რომელიც მარიხუანის მოხმარებას, ადამიანების თამამ საქციელს ახალგაზრდების გარყვნად აფასებს, იწუნებს ევროპას.

     ეს არის ქვეყანა რომელმაც უამრავი სისხლის ფასად მოიპოვა დამოუკიდებლობა, მაგრამ 37მანეთიან ფრენებს მისტირის, ქვეყანა რომელსაც დასცინის მეზობელი, მაგრამ ის ერთმორწმუნე მეგობარია და არა მტერი.
და ამავდროულად ეს ის ქვეყანაა რომელსაც 25 წლიანი დემოკრატიისკენ მიმავალი გზა აქვს გავლილი და კიდევ ძალიან დიდხანს აპირებს ამ გზაზე სიარულს. ქვეყანა სადაც ახალგაზრდები თვითორგანიზებით ახერხებენ სტიქიისგან დაზარალებული ქალაქის გაწმენდას და გაჭირვებულის დახმარებას. ქვეყანა რომელიც თავისი არსით აღარ შეეგუება ღიპიანი ბიძიების რუსულ მელოდრამებს. და მაინც ჩვენ ევროპელები ვართ, ვიღაცეებს მოსწონთ ეს თუ არა.

Friday, April 14, 2017

თელავი თვითმმართელი ქალაქი

   

              2013 წელს საქართველომ მიიღო დეცენტრალიზაციის სტრატეგია, რის შედეგადაც 2014 წელს 12 თვითმმართველი ქალაქი გაჩნდა, მათ შორის არის თელავი. ამ რეფორმის საფუძველზე ქალაქის 21 ათასი ამომრჩეველი ირჩევს მერს, 15 საკრებულოს წევრს (5 მაჟორიტარი და 10 პროპორციული), გააჩნია საკუთარი შემოსავლები და ცენტრალურ ხელისუფლებასთან შეუთანხმებლად შეუძლია შიდა საკითხების გადაწყვეტა.
        ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის თანახმად გათანაბრებითობის პრინციპით ყველა თვითმმართველი ქალაქი ფინანსდება ცენტრალური ბიუჯეტიდან ანუ ქალაქის ბიუჯეტი ივსება შიდა შემოსავლებით და ცენტრალური ბიუჯეტის ტრანსფერით. 2016 წელს თელავის ბიუჯეტის 85%ს (10391600 ლარი) შეადგენდა შემოსავლები და ცენტრალურმა ხელისუფლებამ გათანაბრებითობის პრინციპით ბიუჯეტის მხოლოდ 15%ის (890000 ლარი) გადმორიცხა. დაახლოვებით იგივე მონაცემებია სხვა თვითმმართველ ქალაქებშიც და ეს მზარდი ტენდენცია.
       რამდენიმე თვის წინ მთავრობის კულუარებში გავრცელდა ჭორი თვითმმართველი ქალაქების გაუქმების შესახებ, რომლის მიზეზად გაზრდილ ხარჯებს ასახელებენ. რამდენიმე დღის წინ პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძემ ეს ჭორები დაადასტურა და განაცხადა რომ თვითმმართველობის რეფორმა "სისულელე" იყო.
      მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების გამოცდილება გვაჩვენებს, რომ ურბანული განვითარება პირდაპირ კავშირშია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან. საქართველო ურბანიზაციის ინდექსიც  115 ადგილზეა მსოფლიოს ქვეყნებს შორის. წამყვანი ქვეყნები კი განაგრძობენ დეცენტრალიზაციისკენ სწრაფვას.

     
              თვითმმართველი ქალაქის სტატუსმა ბევრი სარგებელი მოუტანა თელავსა და თელავისაგან გამოყოფილ თელავის თემს (სასოფლო დასახლებებს). ორი დამოუკიდებელი ბიუჯეტით ბევრად სწრაფად და ეფექტურად ხდება მოსახლეობის პრობლემების მოგვარება. უფრო მარტივი გახდა კომუნიკაცია ადგილობრივ ხელისუფლებასთან და იმის ნაცვლად, რომ დღეს ხელისუფლება მსჯელობდეს თვითმმართველობის გაძლიერებაზე ის ამის გაუქმებას აპირებს. არა და საკანონმდებლო ორგანო და აღმასრულებელი ხელისუფლება მოსახლეობის კეთილდღეობაზე უნდა ზრუნავდეს.

Sunday, January 22, 2017

ქალთა სექსუალური დისკრიმინაცია




საქართველოს ქუჩებში რთულია სიარული, განსაკუთრებით რთულია ქალებისთვის. მუდმივი დისკრიმინაციის მსხვერპლი ხდებიან ქალები საზოგადოების მხრიდან. ეს ყველაფერი კი უფრო მკვეთრად ჩანს საქართველოს რეგიოებში. თუ კი ოდესმე გაივლით ქართულ ქუჩებში აუცილებლად შეამჩნევთ ქალების თავდახრილ სიარულს და მათ მიმართ მიპყრობილ მშიერ მზერას კაცების მხრიდან.
  დიდი ხანია უკვე შებინდებულზე არ გავსულვარ ქუჩაში. რთულია არ შეიმჩნიო მანქანებიდან გადმოყუდებული კაცების მზერა, ხშირია შემთხვევები როდესამ მხოლოდ ყურებას არ ჯერდებიან და მანქანით გვერდით მოგყვებიან. ასეთ დროს გიჩნდება უარავი კითხვის ნიშანი და შიში, ვერ ხვდები რისი გეშინია მაგრამ მაინც ცდილობ მეტ ნაკლებად ხალხმრავალ ადგილებში იარო, თითქოს ამით თავს იცავ. დადიხარ თავდახრილი შეურაცყოფის გაურკვეველი გრძნობით და ნანობ საერთოდ, რომ გამოხვედი ქუჩაში.
ამას კიდევ ემატება ჩაცმის პრობლემა. საზოგადოება გიწესებს ჩაცმის სტილს და ვალდებული ხარ ეს სტანდარტი ბოლომდე დააკმაყოფილო, ხოლო თუ შემთხვევით გადაცდომა მოგივიდა მანქანით მადევრების რაოდენობა ორმაგდება და ამას ემატება კომენტარები, რომელიც იძულებული ხარ არ შეიმჩნიო, იმიტომ რომ ქალი ხარ. იმიტომ რომ არც კანონი და არც საზოგადოება არაა შენს მხარეს. 
  საზოგადოება ამ ყველაფერს კი ნორმალიზებულად უყურებს. ჩვენი ქვეყნის ტრადიციების, მენტალიტეტის თუ რაიმე სხვის გამო ქალებს ეზღუდებათ გადაადგილების თავისუფლება, ხოლო ქალების მიმართ განხორციელებული დისკრიმინაციული ქმედებები არ აღიქმება დანაშაულად. ქალთა სექსუალური შევიწრვება საქართველოს კანონმდებლობით არ არის დასჯადი, ეს პუნქტი არ არის გათვალისწინებული არც ანტიდისკრიმინაციულ კანონში. 
   რა არის გამოსავალი? სად უნდა ვეძებოთ ქალებმა სამართალი? როგორ შევზღუდოთ ქალთა დისკრიმინაცია? და კიდევ მრავალი კითხვა მიჩნდება, როდესაც ქუჩაში ჩემს მიმართ ხორციელდება მსგავსი ქმედებები. პასუხი კი მხოლოდ ერთი მაქვს სოლიდარობა (!). იმ პირობებში როდესაც ქალებს არ გვაქვს საკანონმდებლო მხარდაჭერა, ჩენ მხოლოდ ერთმანეთი დაგვრჩენია. გაძლიერებული სოლიდარობის გრძნობით არის მხოლოდ შესაძლებელი, უპირველესად შევამციროდ ქალთა სექსუალური დისკრიმინაცია და ხელისუფლება ვაიძულოთ გახდნენ მეტად მგრძნობიარენი გენდერული საკითხების მიმართ და ქალთა სექსუალური ნიშნით დისკრიმინაცია გახდეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით დასჯადი.

Sunday, January 15, 2017

ქალები ქართულ პოლიტიკაში


      2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგებს თუ გადავხედავთ, მოპოვებული მანდატების  კატასტროფულად მინიმალური რაოდენობა ერგოთ ქალებს. ეს ფაქტი რა თქმა უნდა განპირობებულია იმითაც, რომ წამყვანი პოლიტიკური პარტიების სიის სათავეებში არ იყვნენ ქალები, რამაც თავისთავად შედეგი განაპირობა. თუ სტატისტიკას გადავხედავთ საქართველოში ქალები არც ისე პასიურები არიან, არჩევნებზე მისული ამომრჩევლის 55% ქალები წარმოადგენენ. წინა საარჩევნო პროცესებში ჩართული ქალების რაოდენობაც მკვეთრად აღემატება აქტიური კაცების რაოდენობას. მიუხედავად ამ მაჩვენებლისა ქალები პოლიტიკური პარტიების წამყვან პოზიციებზე იშვიათად ხვდებიან
     საქართველო პატრიარქალური ქვეყანაა თავისი არსით, ის ეგრეთ წოდებული ტრადიციებიც რომელიც დღემდე შემოგვრჩა ქალების პირდაპირ დისკრიმინაციას ეწევა. ქართული სტერეოტიპი იმის შესახებ, რომ ქალი მხოლოდ ოჯახში უნდა იყოს, ხდება მიზეზი იმისა, რომ ქართველ ქალებს არ აქვთ შესაძლებლობა ქვეყნის მართვის სადავეებში ჩაერთვან. ბოლო პერიოდში გენდერულ საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციების მომრავლებასა და სხვადასხვა გენდერული პროექტების განხორციელებას თითქოს ხელი უნდა შეეწყო ქალების დაწინაურებისთის პოლიტიკაში, მაგრამ სამწუხაროდ ასე არ მოხდა.
       გენდერული თანასწორობა ნიშნავს, რომ ქალსა და მამაკაცს აქვთ თანაბარი პირობები და ცხოვრებისეული შანსები თავიანთი პოტენციალის სრული რეალიზაციისათვის. თანაბრად მონაწილეობენ პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული განვითარების პროცესებში და თანაბრად სარგებლობენ საზოგადოებრივი სიკეთეებით, შესაძლებლობებითა და რესურსებით. გენდერული თანასწორობა არ ნიშნავს ქალისა და მამაკაცის იგივეობას, პირიქითდემოკრატიულ პლურალისტურ საზოგადოებაში აღიარებულია, რომ ადამიანებს აქვთ სხვადასხვა ღირებულებები და მიზნები, სხვადასხვა საჭიროებები და ცხოვრების წესი. მიუხედავად ამისა, მათი ინტერესები თანაბრად უნდა იყოს გათვალისწინებული ყველა დონეზე, ისინი უნდა სარგებლობდნენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით და ჰქონდეთ ერთნაირი პასუხისმგებლობები და ვალდებულებები.
     საუკუნეების მანძილზე დარღვეული თანასწორობის აღდგენას მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნები სხვადასხვა სტრატეგიებით ებრძვიან. გენდერული კვოტა _ იდეა მოიაზრებს ქალთა დაცვას პოლიტიკური იზოლაციისგან. იგი ეფექტური საშუალებაა გენდერული უთანასწორობის მისაღწევად, რაც ქვეყანაშიწარმომადგენლობითი დემოკრატიისბაზისს ქმნის. კვოტირების სისტემა დროებითი, იძულებითი, ხელოვნური ღონისძიებაა, მაგრამ, რადგანაც ქალთა ჩართვა სახელმწიფოს მმართველ სტრუქტურებში მრავალ ბარიერთანაა დაკავშირებული, კვოტირება, როგორც იძულებითი ზომა, ამ ბარიერების გადალახავს ემსახურება. კვოტირების თეორია წარმომადგენლობით პრინციპს ემყარება. ამ არგუმენტაციის თანახმად, რადგან მსოფლიოში მოსახლეობის ნახევარზე მეტს ქალები წარმოადგენენ, ლოგიკურია, რომ მოსახლეობის ამ ჯგუფს შესაბამისი წარმომადგენლობა ჰქონდეს გადაწყვეტილებების მიღების პროცესებში. წარმომადგენლობითობის თეორიასთან ერთად პოპულარულია რესურსების გამოყენების თეორიაც, რომლის მომხრეებსაც მიაჩნიათ, რომ ქალები პოლიტიკურ ცხოვრებაში განსხვავებულ ღირებულებებს, ხედვებსა და გამოცდილებას შემოიტანენ, რაც მნიშვნელოვნად გაამდიდრებს პოლიტიკურ პროცესებს.
      ამ არგუმენტაციამ უკვე მრავალი წელია მხარდაჭერა ჰპოვა მსოფლიოს წამყვან ქვეყნებში: ნორვეგიაში, დანიასა და შვედეთში პოლიტიკურმა პარტიებმა ჯერ კიდევ 80-იან წლებში ნებაყოფლობით დააწესეს კვოტირების სისტემები ქალებისათვის; უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში კვოტირება დამკვიდრდა საფრანგეთში, ესპანეთში, ჰოლანდიასა და ლათინური ამერიკის 11 ქვეყანაში. 2002 წელს ნორვეგია უფრო შორს წავიდა, როდესაც 2008 წლისათვის კომპანიების დირექტორთა საბჭოს შემადგენლობაში ქალებისათვის 40%-იანი კვოტა დააწესა. ანალოგიური კანონი მიიღო საფრანგეთის პარლამენტმაც, რომელმაც 2016 წლისათვის ფრანგული კომპანიები დირექტორთა საბჭოების შემადგენლობაში ქალთა მინიმუმ 40 პროცენტამდე გაზრდით დაავალდებულა. ამჟამად ანალოგიური კანონები მუშავდება გერმანიასა და დიდ ბრიტანეთში.
        2015 წელს არასამთავრობო ორგანიზაციებისაგან და საინიციატივო ჯგუფებისგან საქართველოს პარლამენტში შევიდა ორი კანონპროექტი კვოტირების სისტემის დანერგვასტან დაკავშირებით. ერთი ინიციატივა ითვალისწინებდა 50% კვოტირებას, ხოლო მეორე 30%. პარლამენტმა განსახილველადმხოლოდ ერთი კანონპროექტი გაიტანა 30% კვოტირების სისტემით, რომელმაც ვერ ჰპოვა პარლამენტის მხარდაჭერა. შედეგად მივიღეთ ისევ დაუბალანსებელი პარლამენტი, რომელშიც 150 დეპუტატიდან მხოლოდ 24 იქნება ქალი. პარლამენტში ქალთა წარმომადგენლობით კი საქართველო 185 ქვეყნიდან  115- ადგილს იკავებს. თუ გადავხედავთ პოლიტიკური პარტიების სიებს ნათლად ჩანს რომ პარტიებმა დამატებით საბიუჯეტო  დაფინანსების მოპოვების მიზნითაც არ გაითვალისწინეს ქალთა წარმომადგენლობის გაზრდა.
          საქართველოს ჯერ კიდევ გრძელი გზა აქვს გასავლელი, რათა ჩადგეს იმ ქვეყნების რიცხვში, სადაც ასეთი ინიციატივები ჯერ საზოგადოებრივ მხარდაჭერას, ხოლო შემდგომ პოლიტიკურ კურთხევას მოიპოვებს. სანამ ქალებისათვის კვოტირების შემოღებაზე საქართველოში აქტიური დებატების ნიადაგი მომწიფდება, მნიშვნელოვანია, რომ მოხდეს საზოგადოების, განსაკუთრებით .. “აზრის შემქმნელებისადაგადაწყვეტილების მიმღებებისმიერ პრობლემისა და მისი თანამდევი შედეგების გაცნობიერება სრული მასშტაბით. გენდერული თანასწორობა არ წარმოადგენს საბოლოო მიზანს, ეს აუცილებელი წინაპირობაა იმისათვის, რომ შეიქმნას სტაბილური გარემო, ეკონომიკური ზრდა, თანასწორობის კულტურის ჩამოყალიბება და ყველა იმ დემოკრატიული ღირებულებების ქმედებაში მოყვანა რაც ქვეყნისთვის იქნება საკეთილდღეო.